Change language English Polski

 

Dobry Rodzic - Dobry Start

Program ma na celu ochron? najm?odszych dzieci przed krzywdzeniem. Specjali?ci FDN udzielaj? konsultacji indywidualnych oraz organizuj? m.in. warsztaty umiej?tno?ci wychowawczych i tematyczne spotkania edukacyjne.

Wi?cej

Materiały dedykowane

Budowanie poczucia w?asnej warto?ci u dziecka

"Poczucie w?asnej warto?ci (...) to zaufanie do w?asnej umiej?tno?ci my?lenia i radzenia sobie z wyzwaniami, jakie stawia przed nami ?ycie. Wiara w nasze prawo do szcz??cia, poczucia, ?e jest si? warto?ciowym cz?owiekiem, zas?uguj?cym na mi?o??, uprawnionym do spe?niania w?asnych potrzeb i realizacji pragnie? oraz czerpania satysfakcji z efektów w?asnych stara?". ("Jak dobrze by? sob?. O poczuciu w?asnej warto?ci", N. Branden, GWP, 2007.)


Istniej? bezpo?rednie sposoby przejawiania si? poczucia w?asnej warto?ci w zachowaniu lub postawie osoby, której poczucie w?asnej warto?ci jest wysokie. Nale?? do nich:

  • widoczna przyjemno?? czerpania rado?ci z ?ycia, która przejawia si? w wyrazie twarzy, sposobie mówienia, poruszania si?, bycia - ruchy s? swobodne, spontaniczne;
  • widoczna harmonia mi?dzy werbaln? i niewerbaln? cz??ci? komunikowania si? z innymi, przejawiaj?ca si? spokojem i zgodno?ci? pomi?dzy tym, co mówimy i robimy oraz tym, co widoczne jest w naszych ruchach, reakcjach cia?a;
  • otwarta postawa wobec faktów i rzeczywisto?ci, która przejawia si? otwarto?ci? w mówieniu zarówno o w?asnych osi?gni?ciach i zasobach, jak i o pora?kach, czy brakach osobistych;
  • ?atwo?? w obdarzaniu innych, jak i w przyjmowaniu komplementów, a tak?e w radzeniu sobie z krytyk?, przejawiaj?c? si? w gotowo?ci do przyznawania si? do b??dów;
  • swoboda w okazywaniu i przyjmowaniu wyrazów uczucia;
  • otwarto?? i ciekawo?? wobec nowych do?wiadcze?, idei, mo?liwo?ci;
  • w przypadku pojawienia si? uczucia niepokoju lub niepewno?ci, nie wydaj? si? one przera?aj?ce, a akceptowanie ich pozwala ?atwiej si? od nich zdystansowa?;
  • poczucie humoru w stosunku do ?wiata i samego siebie;
  • elastyczno?? w reagowaniu na nowe sytuacje lub wyzwania, kreatywno?? i w?asna inwencja w reakcjach, wywo?ana wiar? we w?asny umys? i mo?liwo?? odniesienia sukcesu;
  • asertywno??;
  • umiej?tno?? zachowania harmonii i godno?ci w sytuacjach stresu.


Wiele czynników wp?ywa na budowanie si? poczucia w?asnej warto?ci. Oprócz predyspozycji genetycznych, znacz?c? rol? ma wychowanie. Badania pokazuj?, ?e najwi?kszym ?ród?em poczucia w?asnej warto?ci s? rodzice, którzy podczas codziennych kontaktów z dzieckiem modeluj? jego poczucie w?asnej warto?ci.

Jakie zachowania i postawy rodziców wp?ywaj? na budowanie si? poczucia w?asnej warto?ci u dziecka?

Wa?ne, by rodzice wychowywali dzieci z szacunkiem i mi?o?ci?, dawali dziecku odczuwa? swoj? ?yczliwo?? i akceptacj?. Rodzice, którym zale?y na budowaniu poczucia warto?ci u dziecka:

  • okazuj? dziecku swoj? mi?o?? i czu?o??;
  • wytyczaj? granice;
  • ucz? zasad, jakimi rz?dzi si? ?wiat;
  • jasno mówi? o swoich oczekiwaniach;
  • pozwalaj? dziecku na samodzielno??;
  • pokazuj?, ?e wierz? w kompetencje i mo?liwo?ci dziecka;
  • pozwalaj? do?wiadcza? dziecku w?asnej sprawczo?ci nawet w wykonywaniu drobnych czynno?ci; pokazuj? mu, ?e ma ono wp?yw na swoje ?ycie, ?e, podejmuj?c ro?ne dzia?ania, przejmuje nad nim kontrol?;
  • pokazuj? dziecku, ?e wierz? w jego dobro?;
  • akceptuj? uczucia dziecka i swoje - zarówno te przyjemne jak i nieprzyjemne;
  • potrafi? przyzna? si? do b??du i przeprosi?;
  • potrafi? przyjmowa? krytyk? na swój temat;
  • potrafi? przyjmowa? komplementy, ale równie? potrafi? obdarzy? komplementem inn? osob? (w tym równie? dziecko);
  • doceniaj? wysi?ki, starania dziecka, nawet je?li nie zawsze wszystko mu si? udaje;
  • maj? dystans do siebie i poczucie humoru na w?asny temat;
  • licz? si? ze zdaniem i potrzebami dziecka.


Takie zachowania buduj? postaw? dalek? od poczucia bezradno?ci, przejawiaj?c? si? wiar? we w?asne mo?liwo?ci i kompetencje. Wytwarzaj? nastawienie przejawiaj?ce si? w zdaniu: "mog? sobie poradzi?, potrafi?" a nie "nie dam rady, ponios? kl?sk?". Dziecko, ucz?c si? i do?wiadczaj?c nowych wyzwa?, ma szans? odnosi? sukcesy. Wa?n? rol? rodziców jest wzmacnianie w dziecku wszystkiego tego, co pozytywne. Ka?de osi?gni?cie, nawet drobny sukces, sytuacja, w której dziecko podejmuje samodzieln? inicjatyw? lub gdy udaje mu si? samodzielnie przezwyci??y? jak?? trudno??, jest wa?nym powodem do pochwa? i podkre?lenia faktu, ?e ma ono prawo by? z siebie i swoich osi?gni?? dumne.

"Mamo nie umiem..."

W procesie uczenia si? i do?wiadczania nowych sytuacji naturalne s? równie? pora?ki i pojawiaj?ce si? w dziecku uczucie bezradno?ci. Dziecko w takich momentach bardzo potrzebuje wsparcia i akceptacji rodziców. Okazane w takich sytuacjach zrozumienie dla trudno?ci, brak ocen, o?mieszania, pokazanie, ?e celem nie jest bycie perfekcyjnym, bardzo pomaga dziecku w budowaniu poczucia w?asnej warto?ci. Jednak budowanie poczucia w?asnej skuteczno?ci nie oznacza, ?e nie akceptujemy uczucia bezradno?ci, które mo?e si? pojawia? w dziecku. Akceptacja wszelkich prze?ywanych uczu? jest bardzo wa?na, jednak istotne jest, by jednocze?nie pokazywa? dziecku, ?e uczucie bezradno?ci nie jest czym? trwa?ym, sta?ym, niezmiennym, a tylko stanem przej?ciowym, chwilowym. Uczucie bezradno?ci mo?e pojawi? si?, ale mo?na tak?e podj?? szereg dzia?a?, które pozwol? to uczucie przezwyci??y? i odzyska? poczucie wp?ywu na swoje ?ycie. Rodzice, chc?cy budowa? poczucie warto?ci u dziecka, okazuj? dziecku równie? swoj? wiar? w jego dobro?. Zak?adaj? z góry, ?e jest ono dobr? i warto?ciow? jednostk?, zas?uguj?c? na mi?o?? i szacunek oraz zdoln? do odwzajemniania tych uczu? i postaw. Dziecko konsekwentnie wychowywane w taki sposób, zaczyna postawy rodziców coraz bardziej uwewn?trznia? i odczuwa? jako w?asne, tym samym buduj?c w?asne poczucia warto?ci.


Autorka: Aneta Kwa?ny