Change language English Polski

Gdzie szukać pomocy?

 

Dobry Rodzic - Dobry Start

Program ma na celu ochronę najmłodszych dzieci przed krzywdzeniem. Specjaliści FDN udzielają konsultacji indywidualnych oraz organizują m.in. warsztaty umiejętności wychowawczych i tematyczne spotkania edukacyjne.

Więcej

Materiały dedykowane

FAS

Działanie alkoholu

Alkohol jest substancją toksyczną, jego cząsteczki z łatwością przenikają przez łożysko uszkadzając płód. Pół godziny po spożyciu alkoholu przez matkę jego stężenie we krwi dziecka jest takie samo jak we krwi matki.

Picie alkoholu przez kobiety w ciąży wpływa na rozwój płodu. Nawet najmniejsza ilość alkoholu jest niebezpieczna dla rozwijającego się organizmu a kobieta, która pije alkohol w ciąży, naraża swoje dziecko na wystąpienie nieodwracalnych uszkodzeń, mających swoje konsekwencje przez całe jego dzieciństwo i dorosłość. Uszkodzenia te przyjmują różne formy: od mikrouszkodzeń układu nerwowego i narządów do pełnoobjawowego FAS - Płodowego Zespołu Alkoholowego (ang. Fetal Alcohol Syndrome). U kobiet, które piją alkohol w czasie ciąży znacznie częściej występują przedwczesne porody i poronienia.

Alkohol może być przyczyną: zaniżonej wagi urodzeniowej, uszkodzeń mózgu, zmniejszenia odporności dziecka na choroby, opóźnienia wzrostu i zaburzeń ogólnego rozwoju dziecka.

Nie ma dawki alkoholu, którą kobieta może wypić w ciąży bez ryzyka, że wyrządzi to szkody jej dziecku!

FAS

To zespół zaburzeń pojawiających się u dzieci, jako skutek narażenia ich na toksyczne działanie alkoholu w życiu płodowym. Zaburzenia te dotyczą wad wrodzonych, somatycznych oraz neurologicznych. Po raz pierwszy FAS został opisany w 1973 roku. FAS jest jednostką chorobową i każdy lekarz ma uprawnienia do postawienia diagnozy.

Objawy fizyczne/pierwotne:

1. Niski wzrost i małogłowie. Niski wzrost związany jest z wpływem alkoholu na rozwijający się płód, niedożywieniem matki, jest także skorelowany z jej nikotynizmem. Ryzyko wystąpienia tych cech znacznie wzrasta jeśli matka spożywa alkohol w ciągu trwania ostatniego trymestru ciąży. Niska waga i małe wymiary ciała pozostają u większości dzieci cechą charakterystyczną na całe życie.

2. Dysmorfie twarzy, do których zaliczamy:

  • Oczy osadzone są szeroko, tak, że nasada nosa robi wrażenie bardzo szerokiej
  • Szpary powiekowe są skrócone poprzez występowanie zmarszczki nakątnej
  • Nos najczęściej jest krótki i zadarty
  • Rynienka podnosowa słabo zaznaczona lub jej brak
  • Górna warga bardzo cienka
  • Odległość między nozdrzami a górną wargą wyraźnie dłuższa
  • Podbródek i broda niewielkie
  • Uszy nisko osadzone - małżowiny często zniekształcone
  • Twarz dość płaska, szeroka

Wszystkie wymienione cechy mają tendencję u części dzieci do stopniowego "zanikania", ale u około połowy pozostają przez całe życie. Dla rozpoznania FAS potrzeba stwierdzenia przynajmniej dwóch wyraźnych cech z wyżej wymienionej listy. Tak opisana twarz przeciętnego dziecka z FAS "wygląda dość orientalnie", bywa, że owłosienie skóry głowy, brwi i rzęsy są obfitsze niż przeciętnie.

3. Ogólna budowa ciała, niski wzrost i niska waga powodują, że osoby z FAS sprawiają wrażenie "kruchych i słabych". Dzieci te rozwijają się wolniej, nawet jeśli są dobrze odżywione i wychowują się w środowisku stwarzającym optymalne warunki do rozwoju. Szczupłość kończyn oraz wrodzone wady układu kostno-mięśniowego powodują występowanie następujących dysfunkcji:

  • łatwe i szybkie męczenie się,
  • słaba koordynacja w zakresie motoryki dużej i małej,
  • zaburzenia czucia głębokiego oraz proprioceptywnego powodują swoistą 
  • niezdarność ruchową, ruchy kanciaste, bywa, że chodzą "głośno tupiąc lub szurając", chodzenie rozpoczynają z opóźnieniem, osłabiona równowaga i koordynacja mięśniowa powodują unikanie podejmowania wysiłków i prac wymagających precyzyjnego wykonania
  • znaczne problemy w zakresie słyszenia, opóźniona zdolność mówienia, jednak język ekspresyjny, lepszy niż język recepcyjny, płynność słowna maskuje słabą jakość rozumienia mowy innych
  • zaburzenia percepcji wzrokowej, zmniejszone pole widzenia peryferyjnego,
  • trudności w interpretowaniu bodźców wzrokowych, obniżona koordynacja oko-ręka
  • niepewność przy przenoszeniu przedmiotów
  • inne anomalie rozwojowe dotyczą budowy takich narządów jak: serce, wątroba, nerki, narządy płciowe.

Objawy wtórne:

Brak wczesnego rozpoznania FAS i odpowiedniej opieki zwykle prowadzi do powstania zaburzeń wtórnych u dzieci z FAS.

Objawy wtórne obejmują :

  • lęk, złość, unikanie, wycofanie;
  • wejście w rolę ofiary lub prześladowcy;
  • zamknięcie się w sobie, kłamstwa, ucieczki z domu;
  • problemy szkolne;
  • bezrobocie;
  • bezdomność;
  • zależność od innych, chęć zadowolenia innych;
  • choroby psychiczne, depresja, samookaleczanie się;
  • gwałtowne i szokujące zachowania;
  • impulsywność;
  • kłopoty z prawem;
  • skłonność do uzależnień;
  • tendencje i zachowania samobójcze

Na wystąpienie objawów wtórnych ma wpływ środowisko i sposób postępowania z dzieckiem. To właśnie te objawy mogą być czynnikiem wpływającym na funkcjonowanie osoby z FAS.

Opracowano na podstawie:

''Jak być opiekunem dziecka z FAS'' lek.med. Krzysztof Liszcz Fundacja ''Daj Szansę''.

„Ciąża i alkohol. W trosce o Twoje Zdrowia" Małgorzata Klecka, Wydawnictwo Edukacyjne PARPAMEDIA.

Źródło: www.parpa.pl


Opracowała: Ewa Sadowska

 

Linki:

www.ciazabezalkoholu.pl
www.fas.edu.pl
www.fasworld.com

 

Warto przeczytać:

Klecka M. (2004), Fetal alcohol syndrome (FAS) - Alkoholowy Zespół Płodowy. Poalkoholowe dzieci ze złożoną niepełnosprawnością, „Dziecko krzywdzone. Teoria. Badania. Praktyka" nr 8.

Pliki do pobrania